Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi

Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.

Kıbrıs Türk edebiyatı

bullvar_katip

Administrator
Katılım
21 Mayıs 2024
Mesajlar
532,105
Kıbrıs Türk edebiyatı, Türkiye'ye paralel bir gelişim göstermiştir. Ancak, 1923-1955 arasında bir suskunluk dönemi yaşanmıştır. Tarihî gelişim Kıbrıs'ta edebiyat geç kurumsallaşmıştır. Ancak, 1836-1895 yılları arasında Tanzimat edebiyatının Kıbrıs'ta da takip edilmesi, buradaki edebiyat hayatının önemli bir mesafe kat etmesini sağlamıştır. Kıbrıs şiirinin, hececi-romantik dönem, yenileşme şiiri, soyut şiir gibi devreler geçirmesi ve 1950’lerden sonra serbest şiirle tanışmıştır. 1923-1955 arasında İngiliz baskısı yüzünden ciddi bir suskunluk devresi yaşanmıştır. Ama yine de, 1943'ten itibaren, edebî dergilerin yoğunlaşması (ki 1955'e kadar 14 ayrı dergi yayımlanmıştır), Kıbrıs Türk edebiyatı geleneğinin yerleşmesini sağlamıştır. Bu dönemde, Nazif Süleyman Ebeoğlu, Urkiye Mine Balman, Pembe Marmara, Osman Türkay gibi önemli isimler yetişmiştir. Genellikle, hece ölçüsüyle şiirlerin yazıldığı ve millî konuların işlendiği bu devreyi, Özker Yaşın, Ahmet C. Gazioğlu, Salahi R. Sonyel isimleri izlemiştir. Şiir dışında, makale, roman, hikâye, tiyatro türlerinde eserlerin verildiği 1955 sonrasında, Kıbrıs Türk edebiyatına katılan isimler arasında, Fadıl N. Korkut, Hikmet Afif Mopolar, Nazım Ali İleri isimleri öne çıkmıştır. Bu dönemde, özellikle tiyatro alanında, Kutlu Adalı, Üner Ulutuğ, Bekir Kara, Ahmet Tulgar isimleri görürüz. Eşref Çetinel, İsmet Kotak ve Numan Ali Levent ise hikâyeleriyle tanınırlar. 1974 Sonrası 1974 Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra yeni isimlerin Kıbrıs Türk edebiyatına yön verdiğini görürüz. Şiirde, Fikret Demirağ, Neşe Yaşın, Filiz Naldöven, Mehmet Yaşın gibi isimler bu dönemde yetişir. Nesir alanında ise, Özden Selenge, Sabahattin İsmail, Timur Öztürk ve Ali Nesim isimleri öne çıkar. Roman Erken dönemde Kıbrıs Türk edebiyatı diğer alanlarda olduğu gibi roman alanında da Türkiye edebiyatının yoğun etkisi altında gelişti. Kıbrıs Türk romanının kitap olarak yayımlanan ilk eseri, Kaytazzade Mehmet Nazım'ın 1894 yılında yayımlanan Yâdigâr-ı Muhabbet eseridir. Bu romanın Latin harflerine transkripsiyonunu gerçekleştiren araştırmacı Harid Fedai'ye göre Osmanlı topraklarında hissedilen Abdülhamid baskısı romana yansımış, Servet-i Fünûn edebiyatının diğer örneklerinde olduğu gibi romanda da "kentsoylu aydınların yaşamları, kişisel dramları" konu edilmiştir. Kaytazzade bu romanı ilk olarak Kıbrıs gazetesinde tefrika etmiştir. Kıbrıs'ta yayımlanan gazetelerde tefrika edilen ilk Türkçe roman 1892 yılında Zaman gazetesinde yayımlanan Muzafereddin Galib'e ait Bir Bakış eseri olsa da, Galib Kıbrıslı bir yazar değildir ve eser konusu da Kıbrıs'ta geçmemektedir. Yadigâr-ı Muhabbetten sonra yayımlanan bir sonraki roman, Hikmet Afif Mapolar'ın 1936 yılındaki Kahraman Kaplan eseridir. "Çığ hareketi"nin parçası olan Mapolar'ın çalışmaları, 1930'lardan itibaren romancılık alanında öne çıkmış ve Mihrican Aylanç'a göre Kıbrıs Türk romanının özgün bir karakter kazanmasında önemli rol oynamıştır. 2017 yılına dek Kıbrıs Türk romanında yayımlanmış olan 130 eserden 20'si Mapolar'a aittir. Notlar Kıbrıs Türk edebiyatında Türkçenin yanı sıra İngilizce yazan isimler de vardır. Bunların başında, uzun yıllar Londra'da yaşayıp, şu anda Fransa'da yaşamakta olan Taner Baybars gelmektedir. Taner Baybars dışında, uzun yıllar İngiltere'de yaşamış olup, iki kez Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday adayı olan Osman Türkay da, yapıtlarını İngilizce dilinde vermiş olan, bir diğer önemli şairdir. Başta Özker Yaşın olmak üzere, Nevzat Yalçın ve Nevzat Karagil isimleri Türk edebiyatı içinde de anılmaktadır. Siyasetçi ve fotoğrafçı olan Rauf Denktaş'ın anı türünde verdiği eserlerle Kıbrıs Türk edebiyatına katkıda bulunduğunu söyleyebiliriz. Kaynakça Edebiyat, Necat Birinci vd., İstanbul 1993, s. 182.
 

Tema özelleştirme sistemi

Bu menüden forum temasının bazı alanlarını kendinize özel olarak düzenleye bilirsiniz.

Zevkine göre renk kombinasyonunu belirle

Tam ekran yada dar ekran

Temanızın gövde büyüklüğünü sevkiniz, ihtiyacınıza göre dar yada geniş olarak kulana bilirsiniz.

Izgara yada normal mod

Temanızda forum listeleme yapısını ızgara yapısında yada normal yapıda listemek için kullanabilirsiniz.

Forum arkaplan resimleri

Forum arkaplanlarına eklenmiş olan resimlerinin kontrolü senin elinde, resimleri aç/kapat

Sidebar blogunu kapat/aç

Forumun kalabalığında kurtulmak için sidebar (kenar çubuğunu) açıp/kapatarak gereksiz kalabalıklardan kurtula bilirsiniz.

Yapışkan sidebar kapat/aç

Yapışkan sidebar ile sidebar alanını daha hızlı ve verimli kullanabilirsiniz.

Radius aç/kapat

Blok köşelerinde bulunan kıvrımları kapat/aç bu şekilde tarzını yansıt.

Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi

Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Foruma üye olmak tamamen ücretsizdir.

Geri